Hoa tảo mộ - Nét đẹp văn hóa trong lòng người Việt

Tục tảo mộ là một phong tục truyền thống của người Việt Nam, được thực hiện vào dịp đầu xuân hoặc cuối năm. Và hoa tươi là một phần không thể thiếu trong tục tảo mộ. Hoa mang ý nghĩa trang trọng thể hiện tình cảm của con cháu đối với ông bà, tổ tiên. Sau đây hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết về những loại hoa tảo mộ phổ biến hiện nay.

1. Nguồn gốc và ý nghĩa của hoa tảo mộ là gì?

Theo quan niệm dân gian, hoa tượng trưng cho sự sống, sự tươi mới, may mắn. Vì vậy, hoa được dùng để dâng cúng ông bà, tổ tiên trong dịp tảo mộ. Hoa tảo mộ có nguồn gốc từ xa xưa, khi người Việt Nam còn sống trong những ngôi nhà sàn. 

Khi người mất, họ được chôn cất dưới nền nhà sàn. Sau một thời gian, hài cốt của người chết được đưa ra khỏi nhà sàn và chôn cất ở nghĩa trang. Vào dịp đầu xuân hoặc cuối năm, con cháu sẽ đi tảo mộ để dọn dẹp, sửa sang mộ phần của ông bà, tổ tiên. Họ cũng thường mang theo hoa để dâng cúng.

2. Hướng dẫn cách chọn hoa tảo mộ chi tiết

Việc lựa chọn hoa đi tảo mộ phù hợp thể hiện sự thành kính, trang trọng của con cháu cho người đã khuất. Dưới đây chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách chọn hoa tảo mộ chi tiết, giúp bạn lựa chọn được những bó hoa ý nghĩa nhất.

2.1 Chọn hoa thể hiện sự tiếc thương, nhung nhớ

Bước vào tiết Thanh Minh, mọi thứ dường như bừng sống lại, những khởi đầu mới, những chu kỳ mới bắt đầu. Theo truyền thống, cành liễu mềm và hoa đào tươi là hai loại cây thường được sử dụng trong lễ tảo mộ.

Ngày nay các loại hoa như hoa cúc, hoa hồng, hoa huệ, hoa huệ trắng… lại là những loại hoa tảo mộ được ưa chuộng hơn. Tượng trưng cho sự tiếc nuối, đau buồn với những người đã khuất, hoa màu trắng thích hợp nhất cho việc tảo mộ.

Có người còn thích chọn những loại cây đơn giản, có sức sống mãnh liệt như cây hương thảo, cây sống đời… ý nói người ra đi sẽ sống mãi trong lòng người ở lại. Hoa màu vàng, phổ biến nhất là hoa cúc và hoa cúc màu vàng, cũng thể hiện nỗi buồn và sự khao khát và bạn cũng có thể chọn để dâng cúng.

2.2 Chọn hoa tảo mộ theo tuổi tác hoặc sở thích của người đã mất

Không có quy định nào cho việc chọn hoa tảo mộ nên bạn có thể chọn hoa theo sở thích hoặc theo tuổi của người đã khuất. Nếu người đã khuất đã lớn tuổi thì có thể chọn nhiều bông hoa màu đỏ hoặc hồng - tông màu này sẽ thể hiện cảm xúc ấm áp nỗi nhớ của con cháu.

Chọn hoa tảo mộ phù hợp với sở thích người mất

Nếu người đã khuất còn trẻ, bạn vẫn có thể chọn nhiều loại hoa màu trắng vàng. Đặc biệt với những người đã mất khi chưa lập gia đình thì nên chọn những bông hoa màu trắng tưởng nhớ tới sự trong trắng, trinh bạch của họ. Nếu người đã khuất thường yêu thích một loại hoa nào đó thì bạn cũng có thể chọn loại hoa đó để dâng lên.

2.3 Chọn hoa phù hợp với vị thế của người đã mất

Khi viếng mộ vào tiết Thanh Minh, tốt nhất nên chọn những bông hoa mộc mạc có màu sắc không quá sặc sỡ. Bạn nên chọn màu vàng và trắng làm chủ đạo, ngoài ra có thể thêm một chút màu tím.

Nếu dùng hoa dâng lên những người bề trên thì có thể dùng hoa cúc vàng hoặc trắng. Nếu hoa dùng để dâng lên người cùng thế hệ có thể dùng các loại cúc trắng vàng hoặc các loại hoa hồng, hoa loa kèn, hoa ly,…

3. Các loại hoa tảo mộ phổ biến nhất hiện nay

Hoa là một phần không thể thiếu trong tục tảo mộ, thể hiện lòng hiếu kính, biết ơn của con cháu đối với ông bà, tổ tiên. Ở Việt Nam, có rất nhiều loại hoa được dùng để tảo mộ, trong đó có một số loại phổ biến nhất như sau:

3.1 Hoa cúc trắng

Hoa cúc trắng là loại hoa phổ biến nhất trong tục tảo mộ ở Việt Nam. Hoa cúc trắng tượng trưng cho sự thuần khiết, thanh cao. Hoa cúc có nhiều loại, nhưng loại được dùng để tảo mộ thường là hoa cúc vạn thọ. Hoa cúc vạn thọ có nhiều cánh, màu trắng, nở lâu, thể hiện sự trường thọ, vĩnh cửu.

3.2 Hoa loa kèn trắng

Hoa loa kèn trắng tượng trưng cho sự thanh khiết, cao quý. Hoa loa kèn có hình dáng giống như chiếc chuông, màu trắng tinh khiết, thể hiện sự thuần khiết, cao quý của người đã khuất.

Hoa loa kèn trắng - Hoa của sự thanh khiết, cao quý

3.3 Hoa lay ơn

Hoa lay ơn tượng trưng cho sự kiên cường, bất khuất. Hoa lay ơn có nhiều màu sắc, nhưng loại được dùng để tảo mộ thường là hoa lay ơn trắng. Hoa lay ơn trắng có dáng đứng thẳng, màu trắng tinh khiết, thể hiện sự kiên cường, bất khuất của người đã khuất.

4. Những điều cần lưu ý khi dâng hoa tảo mộ

Những lưu ý quan trọng khi dâng hoa tảo mộ cần được nhớ đến:

• Hoa đi tảo mộ nên được bó thành từng bó và có thể chọn hoa đơn sắc.

• Khi tảo mộ, tránh chọn nơi hẻo lánh. Thay vào đó, đi cùng mọi người để tránh tà khí.

• Sự lòng thành và kính trọng của người dâng hoa nên được thể hiện trong cách đi đứng. Tránh dẫm đạp lên những phần mộ chưa được tôn tạo.

• Trước ngày tảo mộ, nên dọn sạch rêu cỏ, lau chùi phần mộ và tạo sự phát quang quanh khu đất thiêng của tổ tiên. Hành động này thể hiện lòng thảo kính và sự tri ân đối với người đã khuất.

Tổng kết

Trên thực tế, khi bạn thăm mộ người đã qua đời, việc chọn lựa loại hoa hay hình thức cụ thể không phải là yếu tố quan trọng nhất. Hành động dâng hoa thường chỉ là một nghi thức tưởng nhớ đến người đã khuất và sự chọn lựa về loại hoa tảo mộ thường chỉ là biểu hiện của lòng thành kính và tình thương nhớ đến họ.